JEAN GODECHARLE

Jean Godecharle speurt naar wat hij zelf ‘het on-oog-lijke’ noemt. De legitieme definitie van het woord negerend beschrijft hij daarmee ‘dat wat bijna niet te vatten is met het oog’. Zijn beelden laveren tussen opzettelijk vage landschappen en partieel gedetailleerde, groot opgeblazen fracties van de realiteit. De kleine kiezeltjes waarop hij drastisch inzoomt waaieren uit tot wandelpaden als olifantenhuiden, terwijl vergezichten zonder focus zich voordoen als struikgewas of schuimige zeeën.

De onderwerpen van zijn foto’s verzamelt Godecharle tijdens wandelingen. Hij noemt zijn tochten door bossen en natuur ‘walkabouts’, naar het overgangsritueel van de Aboriginals in Australië waarbij een parcours van soms meer dan 1.600 kilometer wordt afgelegd. Behalve uiteraard overleven en in afzondering rondzwerven, staan in deze ritus reflecteren en zelfontdekking centraal, samen met het leren navigeren van de natuur. Godecharle ervaart zijn excursies te voet naar plekken met een mooie visuele dramatiek als iets gelijkaardigs. Rustig en zeer aandachtig rondkijken vindt de kunstenaar een luxe die schuilt in de opzettelijke vertraging. Het laat hem toe om, ook letterlijk, even weg te lopen van het alsmaar accelereren van de kunstwereld.

Godecharles beelden zijn alleen maar fotografisch te noemen omdat ze tot stand zijn gekomen via een fototoestel. Hij is heel bewust afgestapt van zijn eerdere carrière als toegepaste fotograaf. Tijdens zijn vlucht van technische hoogstandjes die begin 2000 in een spagaat kwamen te staan tussen digitale en analoge fotografie, kwam hij aanvankelijk terecht bij een beperkte camera die onaffe beelden produceert. De limieten van dit analoge toestel openden een creatieve deur voor elke fotograaftechnische die ze sloten, waardoor de kunstenaar kon inzoomen op zijn eigen manier van kijken. Vandaag wisselt hij af tussen digitale en analoge camera’s en gebruikt hij zijn computer als donkere kamer. Films, soms met foto’s van dertig jaar eerder, worden ingescand en vergroot, digitale beelden worden kleurloos gemaakt. Steeds vaker grijpt hij in op het beeld om een bepaalde zeggingskracht te versterken als een donkere echo. De abstractie is definitief zijn werk ingeslopen, een evolutie die hij zelf aanduidt als een afscheid van de fotografie.

Om tot zijn specifieke beeldtaal te komen heeft Godecharle dus eerst de studio moeten inruilen voor wandelschoenen en een onbeduidende camera. Hij is op zoek gegaan naar signalen in de natuur die door menselijke inmenging zijn achtergebleven of details die de sfeer van de natuurscène in kwestie weten samen te vatten. Hij raapt steentjes op en steekten route kleine takjes in zijn zakken. Het minimale moet niet onderdoen voor het weidse landschap. Bovendien blijken kleinigheden en het grotere plaatje op een bepaalde manier spiegels van elkaar. Ze worden bewust samengebracht in hetzelfde beeld, maar vinden hun eigenheid in de afstand van waarop de toeschouwer het geheel bekijkt. Godecharle draagt de gevonden objectjes tot in zijn studio, waar hij met veel geduld hun eigenheid vastlegt. Het duurt soms drie dagen eer hij de juiste belichting vindt. Met deze handeling maakt de kunstenaar trouwens de cirkel rond: na het inwisselen van zijn materiaal binnenskamers voor open natuur, brengt hij nu natuurfragmenten de studio van weleer binnen.

Godecharles geblurde of net uiterst gedetailleerde zwart-witbeelden hebben een grote gemene deler: het licht, een element dat hij inzet om met zo weinig mogelijk middelen zo veel mogelijk te vertellen. In die minimalistische aanpak laat hij de zon die tijdens zijn wandelingen door het gebladerde priemt de hoofdrol spelen in een tijdloze vorm van non-verbale communicatie. Via het licht dat hij in zijn beelden kan vangen laat Godecharle het onderwerp los. In de plaats daarvan schemert de stemming door die gebonden is aan het moment, in de hoop iets universeels te benaderen dat onze ogen eerder kunnen registreren dan identificeren. Het makkelijk herkenbare beeld heeft plaats gemaakt voor een visueel voelbare tonaliteit. 

Yasmin Van 'tveld, 2023

Jean Godecharle (°1956) lives and works in Bruges (BE). His photographic work is held in the collection of the Province of West Flanders and in numerous private collections, 

including the Private Collection Joost Vanhaerents (Vanhaerents Art Collection) and the DA Collection.

Jean Godecharle searches for what he describes as ‘the unseeable’, that which almost escapes the grasp of the eye. His images move between deliberately indistinct landscapes and partially detailed, enlarged fragments of reality. Pebbles, drastically magnified, unfold into pathways resembling elephant skin, while unfocused vistas take on the appearance of shrubbery or foaming seas.

Godecharle gathers his subjects during solitary walks, which he refers to as ‘walkabouts’, echoing the Aboriginal rite of passage centred on endurance, reflection, and navigation through the landscape. For the artist, these excursions offer a deliberate slowing down—a way of observing with heightened attention and stepping aside from the accelerating pace of the art world.

Though rooted in photography, his work increasingly departs from its conventional boundaries. Moving away from his earlier career in applied photography, Godecharle embraced both the limitations of analogue processes and the possibilities of digital manipulation. Archival films are scanned and enlarged, digital images stripped of colour, and interventions introduced to amplify their resonance. Abstraction has gradually entered his practice, marking what he considers a departure from photography as a fixed medium.

His visual language emerges from a shift away from the studio towards direct engagement with the landscape. He collects modest elements—stones, twigs, traces of human presence—treating the minimal and the expansive as equivalent. These fragments are later reintroduced into the studio, where, through careful observation and prolonged experimentation with light, their singular presence is revealed.

Across both blurred and sharply detailed black-and-white images, light remains the central agent. Used with restraint, it allows Godecharle to evoke atmosphere rather than describe form. What emerges is not a recognisable image, but a perceptual experience: a tonal, almost tactile presence that precedes identification and gestures towards the universal.